حکومت ما چه ویژگی هایی دارد ؟

 

 

 

  

 

مردم هر سرزمینی برای زندگی کردن روش خاصی دارند و حکومت های گوناگونی را تجربه می کنند . به نظر شما چه عواملی موجب تعدّد و تنوع حکومت در کشورهای مختلف جهان شده است ؟

تفاوت در حکومت ها به تفاوت در دین ، فرهنگ  و تاریخ  هر کشور بستگی دارد .

یکی از مهمترین ملاک های طبقه بندی نوع حکومت ، میزان توجه به قوانین الهی است . بر اساس این حکومت ها را می توان به دو دسته ی عمده تقسیم کرد :

الف - حکومت الهی

ب- حکومت غیر الهی

در یک حکومت الهی ، فرد یا گروهی به نمایندگی از طرف مردم طبق دستورات و قوانین

خداوند بر آنان حکومت می کند . هدف اصلی این حکومت رشد و سعادت مردم است .

 

 

 

حکومت الهی دارای ویژگی های زیر است :

1- قوانین آن بر اساس دستورات خداوند باشد و نمایندگان مردم قوانین مخالف دستورات الهی را تصویب نکنند .

2- رهبری آن در دست فردی باشد که احکام و دستورات خداوند را به خوبی بداند تا بتواند راه الهی را تشخیص دهد ، سیاستمدارباشد ، بینش اجتماعی داشته باشد ، با تقوا باشد . مردم ایران درسال 1357 علیه حکومت ظالم و ستمگر شاهنشاهی به رهبری امام خمینی (ره) انقلاب کردند و به پای صندوق های رأی رفتند و به حکومت جمهوری اسلامی رأی دادند .

 

 

بعضی از انواع حکومت های غیر الهی عبارتند از :

حکومت مطلقه (استبدادی)  Å حکومتی است که در آن اعمال قدرت یک یا چند نفر بر گروه یا جامعه ای بدون مشارکت دیگران صورت می گیرد و قدرت حاکمه و اختیارات نامحدود به شخص ظالم و مستبدی مثل سلطان واگذار شده است . شخص ظالم اصولاً خود را قانون می داند و خود را سایه و مظهر قدرت خدا در زمین معرفی می کند .

 

حکومت مشروطه سلطنتی Å در این نوع از حکومت ، سلطنت حق ثابت شاه است  و به فرزندانش به ارث می رسد . اختیارات پادشاه بر خلاف سلطنت مطلقه طبق قانون محدود می شود . پارلمان و قانون اساسی دارد و اختیارات به سه قوه مقننه ، مجریه و قضائیه واگذار شده و پادشاه مسئولیتی در قبال کارها ندارد اما امکانات زیادی در اختیار پادشاه است مثل حکومت انگلستان

 

حکومت اریستو کراسی یا اشرافی Å حکومتی است که شخصی یا گروهی به اعتقاد برتری نژاد ی بر مردم حکومت می کنند . حکومت اشراف و برگزیدگان و یا گروهی کوچک از افراد ممتاز یا طبقه بالا و صاحب امتیاز و با نفوذ از یک طبقه یا گروهای اجتماعی که از حقوق و امکانات مخصوص برخوردارند .

 

حکومت مردم بر مردم یا دموکراسی Å مقصود از دموکراسی، حکومت مردم است که معمولاً باتوجه به آراء اکثریت مردم از طریق انتخابات نمایندگان مجلس ملی اجرا می گردد .

وجه مشخصه دموکراسی اصل تبعیت اقلیت از اکثریت و به رسمیت شناختن آزادی و حقوق مساوی افراد و اتباع است . بنابر این در این نوع حکومت منشأ اصلی تصمیم گیری ، مردم هستند .

 

 

 

حکومت جمهوری اسلامی ایران هم  مردمی است و هم الهی است زیرا :

1- مردمی است چون مردم آن افرادی را به نمایندگی از طرف خود برای به دست گرفتن و اداره ی کشور انتخاب می کنند .

2- الهی است چون قوانین آن بر اساس دستورات خداوند بناشده است .

 

 

حکومت اسلامی کشورما از نوع ولایت فقیه است یعنی سرپرست آن ، شخصیتی روحانی ، مسلط به احکام دینی و مطلع از سیاست و اداره ی جامعه است .

 

×ارکان حکومت جمهوری اسلامی ایران عبارتند از :

1- قوه ی مقننهÅ که وظیفه ی قانون گذاری را بر عهده دارد .

2- قوه ی مجریه Å که وظیفه ی اجرای قوانین را بر عهده دارد .

3- قوه ی قضائیه Å که وظیفه ی نظارت بر اجرای قوانین را بر عهده دارد .

4- رهبری Å که مهم ترین رکن حکومت اسلامی است و با اختیاراتی که قانون اساسی به او می دهد بر کار سه قوه نظارت دارد .

5- مجلس خبرگان Å که از متخصصان امور دینی تشکیل شده و وظیفه آن ، انتخاب رهبر و نیز تشخیص صلاحیت رهبری بر اساس معیارهای قانون اساسی است .

 

 

دو رکن قوه ی مقننه عبارتند از :

1- مجلس شورای اسلامی

2- شورای نگهبان

 

شورای نگهبان از 6 نفر فقیه منتخب رهبری و 6 نفر حقوقدان تشکیل می شود که وظیفه دارد قوانینی که در مجلس تصویب می شوند با احکام اسلامی و قانون اساسی مخالفت نداشته باشد .

 

رهبر ی از طریق :

عزل و نصب فقها ی شورای نگهبان برÅ قوی مقننه نظارت می کند 

عزل و نصب ورئیس قوه قضائیه بر Å قوه ی قضائیه نظارت می کند

امضای حکم ریاست جمهوری یا عزل وی بر Å قوه ی مجریه نظارت می کند .

 

 

حضرت محمد (ص) فرمودند :

هر که زمامدار مردم شود و ستمشان نکند و با آنها سخن کند و دروغشان نگوید و وعده شان دهد و تخلف نکند وی از جمله کسانی است که مروتش به کمال رسیده و عدالتش نمایان گشته و برادری با وی واجب و غیبتش حرام است .

 

 

 

 

 


مجلس ما در حکومت چه نقشی دارد ؟ 

 

 

به تصویر بالا با دقت نگاه کنید : آیا می دانید مجلس شورای اسلامی از چه کسانی تشکیل می شود ؟

آنها چگونه انتخاب می شوند ؟

مجلس شورای اسلامی از نمایندگان مردم تشکیل می شود . در کشور ما هر چهار سال یکبار مردم نمایندگان مجلس را انتخاب  می کنند .

 

 

نمایندگاه مجلس برای این که بتوانند در مورد مسائل مملکتی بهتر تصمیم بگیرند از میان خود افرادی را به عنوان هیئت رئیسه انتخاب میکنند . رئیس مجلس در رأس هیئت رئیسه است و وظیفه دارد جلسات مجلس را اداره کند .

 

 

کار اصلی نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی مشورت کردن درباره ی مسائل مختلف و وضع قوانین است آن ها برای مشورت بهتر گروهای گوناگونی را تشکیل داده اند وهر یک از نمایندگان در یکی از این گروه ها عضویت دارد. این گروه ها کمیسیون  نام دارد . مثل کمیسیون کشاورزی و آموزش و پرورش .

 

 

به پیشنهادات دولت به مجلس شورای اسلامی لایحه می گویند .

به پیشنهادات نمایندگان مجلس به مجلس شورای اسلامی طرح می گویند .

طرح ها و لایحه ها در کمیسیون مربوطه به بحث گذاشته می شوند و اصلاحات لازم بر روی آن ها انجام می شود و سپس در جلسه علنی مجلس موافقان و مخالفان درمورد آنها اظهار نظر می کنندچنانچه اکثر نمایندگان به آن رأی مثبت دادند مجلس آن را تصویب     می کند بعد ازآن از نظر شورای نگهبان می گذرد .

 

 

اگر مصوبات مجلس از نظر شورای نگهبان مخالف با قانون اساسی و اصول و احکام اسلامی نباشد ، برای اجرا به قوه ی مجریه  یا قضائیه ابلاغ می شود .

 

 

قانون گذاری Å وظیفه اصلی مجلس است .

دادن رأی اعتماد به وزیران Å هر وزیر پس از انتخاب توسط رئیس جمهور باید از طرف مجلس هم تأیید شود چنانچه مجلس صلاحیت او را تأیید کند به او رأی اعتماد می دهد و او به عنوان وزیر منصوب می شود .

سوال کردن از رئیس جمهور و وزیران Å نمایندگان می توانند درباره ی عملکرد رئیس جمهور و وزیران از آنها سوال کنند .

استیضاح Åبه معنی توضیح خواستن است و با سوال کردن تفاوت دارد . در استیضاح پس از آن که وزیر استیضاح شده در مجلس حاضر شده و در مورد مسئله ی مورد نظر مجلس توضیح داد ، باید از مجلس مجدداً رأی اعتماد بگیرد .

 

 

تحقیق و بررسی Å مجلس این اختیار را دارد که در مورد مسائل مهم کشور تحقیق و بررسی کند و می تواند هیأت هایی را به منظور بررسی مشکلات سازمانها و رسیدگی به شکایات مردم تشکیل دهد .

رسیدگی به شکایات مردم Å اگر مردم از ادارات و سازمان های اجرایی یا دستگاه قضایی مانند دادگاهها و دادسراها شکایت داشته باشند ، می توانند آن را با نمایندگان خود در میان بگذارند. مجلس نیز موظف است به این شکایت ها رسیدگی کند و از سازمان ها توضیح و نتیجه را اعلام کند .

 

 

حضرت محمد (ص) فرمودند :

تعاونی بهتر از مشورت نیست .

 

 

 

 


دولت ما در حکومت چه نقشی دارد ؟

 

                                         

                                   

 

به تصاویر بالا با دقت نگاه کنید ؛ آیا این افراد را می شناسید ؟

آیا می دانید رئیس جمهور چگونه انتخاب می شود ؟!

دولت در اصل به سازمان سیاسی جامعه که متشکل از حکومت ، مردم و سرزمینی با مرزهای معین است گفته می شود . همچنین به ساخت قدرتی که در سرزمین معین برمردمانی معین تسلط پایدار دارد و از نظر داخلی ، نگهبان نظم به شمار می آید و از نظر خارجی ، پاسدار تمامیت سرزمین و منافع ملت و یکایک شهروندان خویش به شمار     می آید تعریف شده است .

اما در این جا منظور از دولت ، مفهوم رایج آن یعنی هیئت دولت یا قوه مجریه است .

 

 

دولت از چند وزارت خانه و سازمان تشکیل می شود. آن ها کارهای مختلفی برای مردم انجام می دهند و رئیس جمهور بر کارهایشان نظارت دارد . رئیس جمهور برای مدت چهار سال با رأی مستقیم مردم انتخاب می شود و انتخاب مجدد او به صورت متوالی ، تنها برای یک دوره بلامانع است .

 

 

 

 

ریاست قوه مجریه :

 

اجرای قانون اساسی Å اگر در سازمان یا وزارت خانه ای بر خلاف قانون اساسی عمل شود رئیس جمهور از مسئول آن وزارت خانه در خواست می کند که علت را توضیح دهد .

 

تعیین نماینده ویژه Å رئیس جمهور در مواقع ضروری برای پی گیری کارها نماینده یا نمایندگانی تعیین می کند از جمله زمانی که در اداره یا وزارت خانه ای مشکل خاصی پیش می آید یا به علت وقوع سیل زلزله ، .... به منطقه ای خسارت وارد می شود .

 

 

امضای توافق نامه های بین المللی Å کلیه ی موافقت نامه ها و قرار دادهایی که قرار است بین جمهوری اسلامی ایران و کشور های دیگر بسته شود ، پس از تصویب مجلس شورای اسلامی ، به امضای رئیس جمهور یا نماینده ی قانونی او می رسد .

 

 

هیئت دولت گروهی است که از رئیس جمهور ، معاونان رئیس جمهور و وزیران تشکیل می شود . آن ها در طول سال جلسات متعددی برگزار می کنند و در مورد مسائل مهم کشور و جهان به گفتگو می پردازند و در مورد مسائل مهم تصمیم گیری می کنند .

 

 

سازمان  تربیت بدنی ، سازمان مدیریت و برنامه ریزی و سازمان حفاظت محیط زیست مستقیماً زیر نظر رئیس جمهور قرار دارند .

 

 

حضرت محمد (ص) فرمودند :

هر که حاجت برادر مسلمان خویش را بر آرد چنانست که همه عمر خویش را خدمت خدا  کرده است .

 

 

 

 

 


قوه ی قضائیه ما در حکومت چه نقشی دارد ؟

 

 

 

به تصویر بالا با دقت نگاه کنید ؛ به نظر شما چه چیزی باعث شده است این افراد پشت میله های زندان باشند ؟! آیا می توانید نمونه هایی از تخلفاتی را که ممکن است در جامعه رخ دهد بیان کنید ؟

مجلس و دولت به تنهایی نمی توانند جامعه را اداره کنند . پس باید در جامعه مرجعی باشد که بر اجرای قوانین نظارت کند ، با تخلفات برخورد کند و متخلفان را به مجازات برساند این مرجع قوه ی قضائیه است. کار اصلی قوه ی قضائیه نظارت بر خوب اجرا شدن قانون است .

 

 

1- رسیدگی به شکایت های مردم Å یکی از وظایف مهم قوه ی ، قضائیه حل کردن اختلافات مردم است در گذشته این کار را ریش سفید یا بزرگتر ی که مورد پذیرش طرفین بود انجام می داد .

 

F1

 

2- گسترش عدالت و آزادی های مشروع Å قوه ی قضائیه وظیفه دارد قوانین را در مورد همه به طور یکسان اجرا کند تا قدرتمندان نتوانند با استفاده از امکانات خود از قانون سوء استفاده کنند .

 

3- کشف جرم ، تعقیب و مجازات مجرمان Å قوه قضائیه وظیفه دارد هر گونه تخلف از قوانین را شناسایی کند و بر اساس قوانین برای متخلفان مجازات مناسب تعیین کند .

 

 

4- پیش گیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمان Å قوه ی قضائیه باید بکوشد تا علل تخلف از قوانین را شناسایی کند وبه رفع اشکالات موجود بپردازد . پیش گیری از وقوع جرم از مجازات مجرم و اصلاح او اهمیت بیشتری دارد .

 

 

رئیس قوه ی قضائیه برای مدت 5 سال توسط رهبر انتخاب می شود . هم اکنون حضرت آیت الله شاهرودی ریاست قوه ی قضائیه را بر عهده دارند .

 

 

مردم برای حل و فصل بسیاری از اختلاف های خود به دادگاه ها مراجعه می کنند . قاضی در دادگاه دادخواست و مدارک شکایت کننده و کس را که از او شکایت شده است ، مطالعه می کند و از آن ها می خواهد که از خود دفاع کنند .

قاضی باید عاقل ، مؤمن ، عادل و عالم به قوانین حقوقی و اسلامی باشد و بر اساس حق و عدالت قضاوت کند .

 

 

در همه ی دادگاهها ، طرفین دعوا حق دارند وکیل مدافع انتخاب کنند . وکیل فرد صالحی است که با قوانین حقوقی آشنا ست . وکیل به دادگاه کمک می کند تا حکم عادلانه را صادر کند و در حق کسی ظلمی صورت نگیرد .

 

 

دادگستری یکی از وزارت خانه ها ی دولت است که زیر نظر رئیس قوه ی قضائیه فعالیت می کند .دادگاه ها از دادگتری تبعیت می کنند . این وزارت خانه مرجع رسمی رسیدگی به شکایات مردم و سازمان هاست .

 

 

حضرت محمد (ص) فرمودند :

اگر یکی از شما بکار قضاوت میان مسلمانان دچار شود باید به هنگام غضب از قضاوت خود داری کند و میان ارباب دعوی در نگاه و نشیمنگاه و اشاره  تفاوتی نگذارد .

 

 

 

 

 

 


رهبر ما در حکومت چه نقشی دارد ؟

 

 

 

در حکومت جمهوری اسلامی ، رهبری عالی ترین مقام رسمی کشوراست و بر کار سه قوه ی مقننه ، مجریه و قضائیه نظارت دارد .

آیا می دانید در حکومت ما ، رهبر چگونه انتخاب می شود ؟

رهبر ی جمهور اسلامی بر پایه ی ولایت فقیه است . ولایت به معنی سرپرستی است از نظر معتقدان به دین تنها خدا می تواند بر انسان ولایت داشته باشد . زیرا آفریننده ی انسان و مالک حقیقی هستی است و از همه ی امور آگاهی دارد .

 

 

 

در روزگار غیبت امام زمان (عج) سرپرستی جامعه ی اسلامی بر عهده ی فقیه و اسلامی شناسی عادل ، با تقوا ، آگاه به زمان ، شجاع ، مدیر و مدبر است . در واقع رهبری جامعه اسلامی در دست کسی است که شایستگی نمایندگی از طرف امام زمان (عج) را داشته باشد این نوع رهبری ولایت فقیه نام دارد .

 

 

ولایت فقیه چنان که امام می فرمایند ، ولایت کسانی است که تابع هوی و هوس نیستند و آنچه می گویند متکی بر حکمیت الهی است . در دوره ی غیبت در میان قانون دانان عادل و با تقوا کسی که از همه داناتر و باتقوا تر بوده ، دارای شجاعت و مدیریت کافی و مورد قبول اکثریت جامعه  است بهترین و شایسته ترین فرد برای رهبری ولایت وسرپستی جامعه می باشد و می تواند حکومت اسلامی تشکیل دهد و همان ولایتی را که رسول اکرم (ص) در امر اداره جامعه بر عهده داشت او نیز دارا است  و همه مردم لازم است که از او امر ولی فقیه یعنی داناترین و نزدیک ترین شخص به خدا پس از پیامبر و ائمه اطاعت کنند .

ولایت فقیه و ولایت مطلقه فقیه به معنای آن نیست که فقیه بدون در نظر گرفتن هیچ  مبنا و ملاکی تنهاو تنها بر اساس سلیقه و نظر شخصی خود عمل می کند ؛ بلکه ولی فقیه مجری احکام اسلام است و مبنا ی تصمیم ها و انتخاب ها و عزل و  نصب هاو کلیه کارهای فقهی احکام اسلام و تأمین مصالح جامعه اسلامی و رضایت خدای متعال است .

 

 

 

اگر حاکم جامعه اسلامی فقیه نباشد ، قوانین اسلام در جامعه نخواهند شد . در نتیجه  جامعه از مسیر تکامل و سعادت خارج می گردید و به فساد و تباهی کشیده می شود.

 

 

بعضی از وظایف رهبر

1- تعیین جهت کلی نظام جمهوری اسلامی Å رهبری مسیر حرکت کلی نظام را تعیین می کند و نمی گذارد سازمان ها ی جامعه از مسیر اسلامی منحرف شوند

2- حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه گانه Å از آنجائیکه هر یک از قوای سه گانه نظام جمهوری اسلامی ایران به طور مستقل فعالیت می کند ، اگر زمانی بین این  قوا اختلافی به وجود آید رفع آن به عهده ی رهبر است .

3- فرماندهی کل نیروی مسلح Å نیروهای مسلح با نظارت و کنترل مستقیم رهبر ، برای خدمت به اسلام و مسلمانان و دفاع از آنان تلاش می کنند .

 

 

4- حل کردن مشکلاتی که از راه های عادل حل نمی شوند Å گاهی در جامعه مشکلاتی پیش می آید که مسئولان قوای سه گانه به طور عادی نمی توانند آن ها را حل کنند در چنین شرایطی رهبر با مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام مشکلات را حل می کند .

 

5- عفو یا تخفیف مجازات محکومان Å رهبر با رعایت دستورهای اسلامی و پس از پیشنهاد رئیس قوه ی قضائیه می تواند محکومان را عفو کند و یا از مجازات آن ها بکاهد .

 

 

حضرت محمد (ص) فرمودند :

هر کس به زمامداری برسد و با مردم به ملایمت و مدارا رفتار کند خداوند روز قیامت با او مدارا کند .